Ένα ΠΑΣΟΚ το θυμάστε;;

Κλειστόν λόγω θλίψης

Κλειστόν λόγω θλίψης

Παρατηρώ το προεκλογικό ΠΑΣΟΚ, προσπαθώντας να αντιληφθώ τι είναι πια και τι λέει. Το πάλαι ποτέ κραταιό κόμμα των αριστοτεχνικών εκλογικών διλημμάτων και των κατ’ εξοχήν «λαϊκών» συνθημάτων, το κόμμα της πιο ευπροσάρμοστης στρατηγικής και της απεριόριστης δυνατότητας εσωτερικής ανανέωσης προσώπων, παραπαίει σήμερα σαν βαρκάκι σε φουρτουνιασμένο ωκεανό, χωρίς κανένας να δίνει σημασία αν θα καταφέρει να επιπλεύσει ή αν θα πάει αύτανδρο στον πάτο.

Δεν απορώ με την τύχη του, αυτή ήταν προδιαγεγραμμένη με την πολιτική που ακολούθησε, απλώς εκπλήσσομαι με την αδυναμία της ηγετικής του ομάδας να εκπονήσει μια συγκεκριμένη στρατηγική ενόψει των εκλογών. Να επεξεργαστεί μια βραχυπρόθεσμη πολιτική πρόταση που θα συγκρατούσε το πενιχρό 13,5% του πρώτου γύρου και θα σήκωνε ίσως από τον καναπέ κάποιους παλιούς οπαδούς που προτίμησαν την τιμωρία δια της αποχής.

Δεν κάνω τον έξυπνο υποστηρίζοντας ότι είναι εύκολο σ’ ένα βαρκάκι ν’ ανακαλύψει μια αποτελεσματική τακτική, όταν παραπαίει ανάμεσα σε δύο θωρηκτά, ενώ κουβαλά πάνω του πιο πολλά βαρίδια από το εκτόπισμα του. Ξέρω ότι ανάμεσα στην πολιτική ηγεμονία του ΣΥΡΙΖΑ και την φοβικού τύπου αντισυσπείρωση της Δεξιάς, το εναπομείναν ΠΑΣΟΚ συνθλίβεται, όμως οι καλοί καπετάνιοι και τα ψυχωμένα πληρώματα στη φουρτούνα κρίνονται.

Αναφέρομαι στην καθαρά εκλογική στρατηγική, όχι στις γενικότερες αλλαγές που χρειάζεται το ΠΑΣΟΚ για να επιβιώσει μακροπρόθεσμα. Αυτές έχουν μετατεθεί για την μετά τις εκλογές εποχή, με μία όμως βασική προϋπόθεση: Την παραμονή του κόμματος στη ζωή και όχι το ρούφηγμα του σε μια σπείρα διαρκούς συρρίκνωσης που οδηγεί στον πολιτικό θάνατο. Άρα, μια επιτυχημένη βραχυπρόθεσμη εκλογική στρατηγική, είναι όρος για την μελλοντική εκ βάθρων αλλαγή του.

Πριν στην Ιπποκράτους αλλάξουν τη ιδεολογική τους φυσιογνωμία, τις κοινωνικές τους αναλύσεις, τις ταξικές τους αναφορές, τις πολιτικές τους προτεραιότητες, τα πρόσωπα, το όνομα, το χρώμα ή και το σήμα τους, πρέπει να εξασφαλίσουν ότι θα υπάρχουν. Αλλιώς, το σημερινό ΠΑΣΟΚ θα μοιάζει με τον ετοιμοθάνατο που ενώ οι συγγενείς απ’ έξω τηλεφωνούν στον νεκροθάφτη για φέρετρο, αυτός μέσα σχεδιάζει να χτίσει ένα μεγάλο σπίτι με ανώγεια, κατώγεια, σαλόνια και βεράντες.

Στην εκλογική στρατηγική υπάρχουν ορισμένοι απαράβατοι τεχνικοί κανόνες: Όταν ένας σχηματισμός διαθέτει πολιτική ηγεμονία, υιοθετεί επιθετική ρητορική και επιχειρηματολογία. Όταν βρίσκεται σε πολιτική υποχώρηση υιοθετεί αμυντική στρατηγική, κάνοντας πόλεμο χαρακωμάτων. Όταν τα ποσοστά του είναι σε άνοδο, παίρνει πρωτοβουλίες που ανοίγουν διάπλατα τις πόρτες του για να υποδεχτεί όσο γίνεται περισσότερους. Όταν βλέπει ότι χάνει, σηκώνει χαρακώματα και βουλώνει τις τρύπες του για να κρατήσει μέσα τους δικούς του.

Όταν η κοινωνία τον ακούει, μιλά πολύ. Όταν ο κόσμος δεν θέλει να τον ακούει, μιλά ελάχιστα. Όταν είναι βασικός παίχτης επιβάλλει την ατζέντα του, όταν είναι αουτσάιντερ προσπαθεί να πλασαριστεί με επάρκεια στην κυρίαρχη ατζέντα, όχι να φτιάξει δική του διότι μοιάζει με τον τρελό του χωριού. Όταν ο αντίπαλος του είναι ισχυρός στο όραμα, αυτός πουλά πραγματισμό. Όταν έχει απέναντι του ένα καλό διαχειριστή, απαξιώνει τη λογιστική και πουλά οραματισμό και μέλλον.

Όταν η οικονομία είναι το ισχυρό σημείο του άλλου, στρέφεται στα εθνικά θέματα, όταν ο αντίπαλος πάει καλά έξω, κατακεραυνώνει τις αδυναμίες του στα οικονομικά ή στα κοινωνικά. Όταν μια παλιότερη επιλογή του είναι αμφισβητούμενη, επιλέγει είτε να την υπερασπιστεί μέχρις εσχάτων, είτε να την κατεδαφίσει, ποτέ όμως να μετατρέψει τα μισόλογα σε πολιτική. Όταν ο ηγέτης του έχει υψηλή αποδοχή διαφημίζει τα αρχηγικά του προσόντα, όταν πάσχει στην κορυφή διαφημίζει τα πλεονεκτήματα της ομαδικής δουλειάς.

Μπροστά στη δεύτερη αναμέτρηση, τίποτα από τα παραπάνω δεν είναι σαφές στην ρητορική του ΠΑΣΟΚ. Κανένας δεν έχει καταλάβει αν στόχος του είναι η επαναφορά χαμένων ψήφων ή η συντήρηση των υπαρχόντων. Τα στελέχη του που καλούνται (ακόμη) σε τηλεοράσεις και ραδιόφωνα, λένε ό,τι τους κατέβει ή ό,τι έχουν καταλάβει ή ό,τι πίστευαν τον καιρό που ήταν υπουργοί. Επιτίθενται συνεχώς στον ΣΥΡΙΖΑ με Σαμαρική επιχειρηματολογία, αλλά η κυρία Γεννηματά ως επίσημος εκπρόσωπος επιτίθεται κυρίως στον Σαμαρά.

Οι δημόσιες συναισθηματικές προτροπές των πρωτοκλασάτων «ζητούμε συγγνώμη αλλά τώρα πρέπει να σώσουμε την παράταξη» έρχονται σε πλήρη αντίθεση με το ύφος τους, που φωνάζει από μακριά «πάλι τα ίδια θα κάναμε».

Όμως, το άλφα και το ωμέγα της επιτυχημένης εκλογικής στρατηγικής είναι η ύπαρξη ενός απλού και εύπεπτου κεντρικού επιχειρήματος, με το οποίο το κόμμα εξηγεί στον ψηφοφόρο γιατί πρέπει να ψηφίσει αυτό και όχι τους άλλους. Χωρίς τέτοιο ισχυρό μήνυμα, τα υπόλοιπα πάνε στον βρόντο. Η ηγετική ομάδα του ΠΑΣΟΚ δεν κατάφερε να αποκτήσει τέτοιο επιχείρημα ενόψει της δεύτερης εκλογικής αναμέτρησης. Τουναντίον, ο πολιτικός της λόγος επιτείνει τη σύγχυση του ψηφοφόρου σ’ αυτό ακριβώς το κομβικό σημείο.

Όταν το σύνολο των ψηφοφόρων αλλά και των λιγοστών πια οπαδών του ΠΑΣΟΚ πιστεύει ότι μετεκλογικά ο Βενιζέλος θα φτιάξει κυβέρνηση με τον Σαμαρά για να αποτρέψει την επιστροφή στη δραχμή εξ αιτίας του ΣΥΡΙΖΑ, το επίσημο ΠΑΣΟΚ διατεινόταν μέχρι προχθές ότι επιθυμεί κεντροαριστερή κυβέρνηση. Διαπιστώνοντας τον παραλογισμό του πράγματος, τις τελευταίες μέρες το γύρισε σιωπηλά σε οικουμενική ή εθνικής ενότητας ή κάτι τέτοιο.

Στην πραγματικότητα, όλοι ξέρουν τι θα κάνει μετεκλογικά το ΠΑΣΟΚ σε περίπτωση νίκης του Σαμαρά, όλοι αναρωτιούνται τι θα κάνει σε περίπτωση νίκης του κ. Τσίπρα, αλλά κανείς δεν είναι βέβαιος τι λέει επισήμως η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ. Δεν υπάρχει χειρότερη στρατηγική απ’ αυτή. Σε μια εκλογική μάχη, είναι λάθος να μην υπάρχει ισχυρό μήνυμα, είναι όμως θανατηφόρο να μην υπάρχει διόλου μήνυμα. Είναι ο καλύτερος τρόπος να χάσεις τους οπαδούς σου, οι οποίοι έλκονται από τα ξεκάθαρα μηνύματα των αντιπάλων όπως τα έντομα από το ισχυρό φως μέσα στη νύχτα.

Θα υποστηρίξει κάποιος ότι η κριτική αυτή είναι άδικη για τον Βενιζέλο, διότι το καταβαραθρωμένο ΠΑΣΟΚ δεν έχει πια ακροατήριο. Ανεξάρτητα με το τι λέει, δεν θέλει να το ακούσει κανείς. Λάθος. Και ο Σαμαράς έπαθε ανάλογο στραπάτσο, όμως επιλέγοντας γρήγορα μια απλή και κατανοητή αντίθεση (εθνικό μέτωπο του ευρώ εναντίον καταστροφικής αριστεράς της δραχμής), κατάφερε να αποκτήσει πάλι ακροατήριο. Ο Βενιζέλος ξεκίνησε τη δεύτερη εκλογική μάχη μ’ ένα ακροατήριο τουλάχιστον 13,5%, το οποίο είχε ήδη (με ψήφο) αποδεχτεί το ποσοστό της συναυτουργίας του στη μνημονιακή πολιτική.

Αδυνατώντας να ανακαλύψει τον τρόπο για να ξαναφέρει στην κάλπη του αυτούς που είχαν φύγει, έπρεπε πρωτίστως να θωρακίσει το υπάρχον ποσοστό του. Για αυτό το 13,5% όμως, η δεύτερη αναμέτρηση ανέδειξε ένα δίλημμα που δεν υπήρχε στην πρώτη και το οποίο ουδείς κατάλαβε στην Ιπποκράτους. Οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ είναι από χρόνια διαπαιδαγωγημένοι να ανήκουν σε μεγάλο κόμμα με κυβερνητική προοπτική, δεν έχουν μάθει στον ρόλο του μικρού και αξιοπρεπούς πολίτη που στέκεται στην άκρη του πολιτικού σκηνικού.

Η θεωρία της χαμένης ψήφου που επί χρόνια διακινούσε το ΠΑΣΟΚ, χτυπά τώρα τη δική του πόρτα και οι οπαδοί του είναι βαθιά εξοικειωμένοι με τη λογική της. Αν η ηγεσία δεν πείσει όσους απόμειναν ότι θα παίξει ουσιαστικό καθοριστικό ρόλο στην πορεία των μετεκλογικών εξελίξεων, αν δεν τους πείσει με σαφήνεια και καθαρότητα ότι η ψήφος τους είναι για το κεντρικό πολιτικό σκηνικό κι όχι για το περιθώριο του, την τελευταία βδομάδα θα λακίσουν.

Το εναπομείναν ΠΑΣΟΚ πρέπει να πεισθεί ότι η ηγεσία του θα παίξει ουσιαστικό ρόλο στο μετεκλογικές κυβερνητικές εξελίξεις και πρέπει να μάθει ποιος ακριβώς θα είναι αυτός ο ρόλος. Η γραμμή «καλά κάναμε και φέραμε το μνημόνιο αλλά τώρα πρέπει να το αλλάξουμε, οπότε για να μην υπάρξει μονομερής καταγγελία θα στηρίξουμε μια ευρωπαϊκή κυβέρνηση (Σαμαρά) αλλά για να μην υπάρξει ακυβερνησία ίσως δώσουμε ψήφο ανοχής σε μια αντιευρωπαϊκή κυβέρνηση (ΣΥΡΙΖΑ), αλλά καλύτερη θα ήταν μια κοινή κυβέρνηση όλων πλην εμείς δεν θα γίνουμε τσόντα κανενός», είναι ακατανόητη, πολιτικά ανίσχυρη και θα στείλει τους μπερδεμένους αποδέκτες της στην αγκαλιά των δύο ισχυρών πόλων της αντίθεσης.

Κι επειδή δεν πιστεύω ότι μια πολιτική ομάδα που επί χρόνια διέπρεπε στις επιλογές τακτικής ξέχασε ξαφνικά να κάνει πολιτική, καταλήγω ότι το πρόβλημα είναι αλλού. Η πάλαι ποτέ ισχυρή ηγετική ομάδα του ΠΑΣΟΚ (με την εξαίρεση του Βενιζέλου που προσπαθεί μόνος του να πει και να κάνει κάτι) έχει χάσει τη ζωτική της ενέργεια και έχει παραδοθεί πλήρως σαν τους γέρους που βλέπουν ανήμποροι τη ζωή να τους ξεπερνά. Δεν έχουν πια δύναμη ούτε τις άλλοτε πανίσχυρες προσωπικές τους φιλοδοξίες να χρησιμοποιήσουν ως κινητήρια δύναμη τους. Έτσι κλείνουν τα (πολιτικά) μαγαζιά.

Όταν οι ιδιοκτήτες παραδίδονται στο (πολιτικό) μοιραίο.

email
Πηγή άρθρου: protagon.gr