Τι είναι η πολική δίνη που χτύπησε ΗΠΑ και Καναδά

Τι είναι η πολική δίνη που χτύπησε ΗΠΑ και Καναδά

Τι είναι η πολική δίνη που χτύπησε ΗΠΑ και Καναδά

Οι απόψεις διίστανται. Σε μια προσπάθεια να εξηγήσουν το «μυστήριο» του ακραίου χιονιά που πλήττει τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι επιστήμονες αναζητούν απαντήσεις στην… υπερθέρμανση του πλανήτη. Υποστηρίζουν πως η άνοδος της θερμοκρασίας στον Βόρειο Πόλο «διώχνει» τις μάζες κρύου αέρα προς άλλες περιοχές. Θυμίζουν πως στην Αρκτική καταγράφηκε τον περασμένο Δεκέμβριο η υψηλότερη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί εκεί μήνα Δεκέμβριο μετά το 1968 (σχεδόν 4°C).

Τονίζουν πως ο Δεκέμβριος του 2013 ήταν συνολικά στον κόσμο ο δεύτερος πιο θερμός μετά το 1979, και πως η χρονιά που έφυγε ήταν μία από τις δέκα θερμότερες των τελευταίων 163 ετών. Τι ακριβώς είναι όμως αυτός ο «πολικός στρόβιλος» που χτύπησε τις ΗΠΑ; Πώς συνδέεται με όλα τα παραπάνω; Και πώς εξηγεί τις θερμοκρασίες-ρεκόρ (έως και -50°C) που σημειώθηκαν σε κάποιες περιοχές; Ακολουθούν πέντε απαντήσεις που ρίχνουν φως στο μυστήριο.

Τι είναι ο πολικός στρόβιλος – η πολική δίνη (polar vortex);

Πρόκειται για μια γιγαντιαία μάζα ψυχρού αέρα η οποία οριοθετείται-περιβάλλεται από έναν αεροχείμαρρο (jet stream), δηλαδή από ένα ρεύμα ισχυρών δυτικών ανέμων που χωρίζουν τις ψυχρές από τα θερμές αέριες μάζες και κινούνται με μεγάλη ταχύτητα σε ύψος περίπου 5 χλμ. με 12 χλμ. μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας.

Πόσο συχνά παρατηρείται;

Πολικοί στρόβιλοι δημιουργούνται πάνω από τους δύο πόλους κάθε χειμώνα. Μέσα στις εν λόγω μάζες παγιδεύεται εξαιρετικά ψυχρός αέρας (-70°C με -80°C) που κινείται περιστροφικά σε μια δίνη με φορά αντίθετη από αυτή των δεικτών του ρολογιού.

Γιατί κινήθηκε φέτος νότια φτάνοντας πάνω από τις ΗΠΑ;

Μερικές φορές η πολική δίνη ή κάποιες ψυχρές μάζες της μετακινούνται νοτιότερα. Η πορεία τους επηρεάζεται από τις κινήσεις των αέριων μαζών (κινήσεις που με τη σειρά τους επηρεάζονται από τη θερμοκρασία και τις διαφορές στην ατμοσφαιρική πίεση μεταξύ των περιοχών). Συγκεκριμένα, στις περίπτωση των ΗΠΑ, ένα πεδίο βαρομετρικού υψηλού από τον δυτικό Καναδά-Βόρειο Ειρηνικό φέρεται να έσπρωξε ολόκληρο τον πολικό στρόβιλο νοτιότερα.

Πότε ήταν η τελευταία φορά που ένας τέτοιος στρόβιλος ξέφυγε αγγίζοντας περιοχές εκτός Πόλου;

Τον περασμένο Μάρτιο στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα πολλοί να κάνουν Πάσχα υπό… χριστουγεννιάτικες θερμοκρασίες. Ενδεικτικά, στη Βρετανία ο περασμένος Μάρτιος ήταν ο πιο κρύος Μάρτιος των τελευταίων 50 ετών.

Συνδέεται το ψύχος στις ΗΠΑ με την υπερθέρμανση του πλανήτη; Μπορεί να θεωρηθεί «παρενέργεια» της υπερθέρμανσης;

Πολλοί μετεωρολόγοι υποστηρίζουν πως τα δύο φαινόμενα θα μπορούσαν να συνδεθούν. Κι αυτό διότι το λιώσιμο των πάγων στην Αρκτική και η άνοδος της θερμοκρασίας στον Βόρειο Πόλο διαταράσσουν συνολικά τους συσχετισμούς και τις «ισορροπίες» στη θερμοκρασία μεταξύ των διαφόρων περιοχών της υφηλίου. Η εν λόγω διαταραχή με τη σειρά της επηρεάζει την πορεία, την ένταση και τη γεωγραφική θέση των δυτικών ανέμων-αεροχειμάρρων (jet streams) που οριοθετούν τις πολικές δίνες, με αποτέλεσμα αυτοί να γίνονται πιο ασταθείς. Ταυτόχρονα, εντυπωσιάζει το γεγονός πως την ίδια ώρα που η Αμερική μπαίνει στην κατάψυξη, σε Αρκτική, Σκανδιναβία, Ευρώπη, Ρωσία και Ασία οι θερμοκρασίες είναι υψηλές για την εποχή.

Σημειώθηκαν 45 ρεκόρ χαμηλής θερμοκρασίας

Μόνο χθες στις Ηνωμένες Πολιτείες σημειώθηκαν τουλάχιστον 45 νέα ρεκόρ χαμηλής θερμοκρασίας, ενώ συνολικά από τις αρχές του 2014 και μετά τα εν λόγω ρεκόρ έχουν ξεπεράσει τα 120.

Ενδεικτικά, στο Σικάγο ο υδράργυρος έπεσε τους -27°C και στο Φορτ Γουέιν της Ιντιάνα στους -25°C, ενώ το κύμα του χιονιά έφτασε ακόμη και μέχρι τον αμερικανικό Νότο, στο Τέξας και στη Φλόριντα, με το θερμόμετρο να πέφτει και εκεί κάτω από το μηδέν, απειλώντας καλλιέργειες και κτηνοτροφικές μονάδες. Το συγκλονιστικό είναι πως σε κάποιες περιοχές, όπως η Νέα Υόρκη και η Ουάσιγκτον, η θερμοκρασία κατρακύλησε κατά 7°C με 8°C μέσα σε μόλις λίγες ώρες. Εξαιτίας της κακοκαιρίας μόνο χθες ακυρώθηκαν περί τις 2.300 πτήσεις, με τα μεγαλύτερα προβλήματα να σημειώνονται σε αεροδρόμια όπως αυτά του Τορόντο (στον Καναδά), της Βοστόνης και της Νέας Υόρκης. Μετ’ εμποδίων έγιναν και οι μετακινήσεις των τρένων, ενώ μεγάλα προβλήματα σημειώθηκαν και στα περισσότερα οδικά δίκτυα της χώρας.

Στο Σικάγο τρία τρένα ακινητοποιήθηκαν, με αποτέλεσμα περισσότεροι από 500 επιβάτες να αναγκαστούν να περάσουν τη νύχτα εγκλωβισμένοι μέσα στα βαγόνια τους. Το ψύχος ήταν μάλιστα τέτοιο στην εν λόγω πόλη που οι υπεύθυνοι του ζωολογικού κήπου δεν επέτρεψαν ούτε στις… πολικές αρκούδες να βγουν έξω από τα κλουβιά τους, όπως ανέφερε σε δημοσίευμά του το CNN. Οι Αρχές στις πληγείσες από τον χιονιά περιοχές κάλεσαν τους πολίτες να μένουν εντός των οικιών τους και να αποφεύγουν τις μετακινήσεις.

Συνολικά από το κύμα πολικού ψύχους που σαρώνει τις Ηνωμένες Πολιτείες προβλέπεται να επηρεαστούν περίπου 187 εκατομμύρια άνθρωποι (πλήθος που αντιστοιχεί στο 60% με 70% του συνολικού πληθυσμού των ΗΠΑ). Υπενθυμίζεται πως μέχρι χθες είχαν χάσει τη ζωή τους 16 άτομα εξαιτίας της κακοκαιρίας. Σαν να μην έφτανε το κρύο, περισσότεροι από 30.000 άνθρωποι έμειναν για κάποιες ώρες χωρίς ρεύμα στην Ιντιάνα. Παρόμοια η κατάσταση και στον Καναδά και πιο συγκεκριμένα στο Κεμπέκ και στο Νιουφάουντλαντ, όπου συνολικά πάνω από 5.000 άνθρωποι συνέχιζαν να αντιμετωπίζουν χθες σοβαρά προβλήματα στην ηλεκτροδότηση. Τα χειρότερα ωστόσο ενδεχομένως να έχουν περάσει. Τουλάχιστον αυτό υποστηρίζουν οι μετεωρολόγοι, οι οποίοι δηλώνουν αισιόδοξοι και προβλέπουν σταδιακή πτώση της θερμοκρασίας.

Απρόοπτα

Από την πολική περιπέτεια των ΗΠΑ δεν θα μπορούσαν φυσικά να λείψουν και κάποια απρόοπτα. Ενα τέτοιο απρόοπτο συνέβη στο Κεντάκι, όπου ένας άνδρας κρατούμενος, αφού πρώτα δραπέτευσε από τη φυλακή, εν συνεχεία παραδόθηκε μόνος του στις Αρχές για να γλιτώσει από το κρύο.

email
Πηγή άρθρου: ethnos.gr