Το αλάτι της θάλασσας,του Αλέκου Λασκαράτου

Αλάτι θάλασσας

Αλάτι θάλασσας

Όλοι ξέρουμε πως η θάλασσα είναι αλμυρή. Γιατί όμως; Πρέπει να πάμε 3.4 δισεκατομμύρια χρόνια πίσω για να βρούμε τα αίτια αυτού του φαινομένου. Τότε δεν υπήρχαν ωκεανοί και ο στερεός φλοιός της γης είχε θερμοκρασία πολύ πάνω από τους εκατό βαθμούς. Η γη περιβαλλόταν από μία ατμόσφαιρα με διάφορα αέρια όπως μεθάνιο, υδρατμοί, διοξείδιο του άνθρακα.

‘Όταν η γη έφτασε τους εκατό περίπου βαθμούς οι υδρατμοί στην ατμόσφαιρα υγροποιήθηκαν και δημιουργήθηκαν καταρρακτώδεις βροχές. Οι βροχές αυτές καθώς ξέπλεναν τον φλοιό της γης, παρέσυραν  άλατα από τα πετρώματα της γης με τη μορφή ιόντων. Ασβέστιο, χλώριο, μαγνήσιο, νάτριο και άλλα. Έτσι εμπλουτίστηκαν οι πρωτόγονοι αυτοί ωκεανοί με τα άλατα που βρίσκουμε σήμερα, με κυρίαρχο το χλωριούχο νάτριο, το κοινό μας αλάτι.

Όταν η θερμοκρασία της γης έπεσε κι άλλο, τα άλατα του φλοιού της γης δεν είχαν πια την απαραίτητη θερμοκρασία για να τα ξεπλύνει η βροχή ή τα ποτάμια. Έτσι, έπαψαν οι ωκεανοί και οι θάλασσες να εμπλουτίζονται σε άλατα. Με άλλα λόγια η συνολική ποσότητα των αλάτων στους ωκεανούς και τις θάλασσες είναι από τότε δεδομένος και σταθερός.

Η ποσότητα αυτή δεν αλλάζει. Αυτό που αλλάζει όμως από περιοχή σε περιοχή, και από εποχή σε εποχή είναι το πόσο αλάτι υπάρχει σε ένα κιλό νερό, αυτό που ονομάζουμε «αλατότητα». Πάρτε για παράδειγμα μια κατσαρόλα με νερό στην οποία έχετε προσθέσει μια ποσότητα αλάτι.

Αν εξατμίσετε νερό από την κατσαρόλα τότε η μεν αρχική ποσότητα αλατιού στην κατσαρόλα θα μείνει η ίδια, θα αλλάξει όμως η αλατότητά της, δηλαδή η συγκέντρωση αλατιού. Αν πάλι προσθέσετε νερό στην κατσαρόλα, τότε πάλι η ποσότητα αλατιού μένει η ίδια, μειώνεται όμως η αλατότητα, γλυκαίνει το νερό της κατσαρόλας.

Έτσι και στους ωκεανούς και τις θάλασσας, η εξάτμιση αυξάνει ενώ η βροχόπτωση μειώνει την αλατότητα. Η μέση αλατότητα στον παγκόσμιο ωκεανό είναι κοντά στα 35 γραμμάρια στα χίλια γραμμάρια νερό (1 κιλό), ποικίλει σημαντικά από περιοχή σε περιοχή και επηρεάζεται όπως είπαμε από την εξάτμιση και τις βροχοπτώσεις.

Έτσι ο Ατλαντικός είναι αλμυρότερος από τον Ειρηνικό γιατί οι υδρατμοί πάνω από τον δεύτερο, καθώς κινούνται ανατολικά συναντούν τις μεγάλες οροσειρές στα δυτικά της Αμερικανικής ηπείρου (βόρειας και νότιας) υγροποιούνται και πέφτουν με τη μορφή βροχής. Έχουμε λοιπόν περίσσευμα βροχοπτώσεων στον Ειρηνικό και έλλειμμα στον Ατλαντικό.

Το ίδιο συμβαίνει και στη γειτονιά μας όπου η οροσειρά της Πίνδου δημιουργεί αυξημένες βροχοπτώσεις στη δυτική Ελλάδα και στο Ιόνιο σε σχέση με το Αιγαίο. Θα μπορούσαμε να πούμε και άλλα πολλά γύρω από την αλατότητα, όπως π.χ. ότι παίζει σημαντικό ρόλο στη δημιουργία θαλάσσιων ρευμάτων και άλλα.

Θα περιορίσουμε όμως το σημερινό μας ταξίδι στον γεωλογικό χρόνο και στον χώρο του αλμυρού θαλασσινού νερού σε αυτά τα λίγα, ελπίζοντας ότι σας κάναμε λίγο σοφότερους για αυτό το υπέροχο στοιχείο, την θάλασσα, που μας περιβάλλει από παντού εδώ στη χώρα που ζούμε.

email
Πηγή άρθρου: protagon.gr