Φισκάρδον, το παραδοσιακόν

Φισκάρδο

Φισκάρδο.

Το Φισκάρδο βρίσκεται στο ΒΑ σημείο της Κεφαλονιάς. Περιτρυγυρίζεται από λόφους κατάφυτους με κυπαρίσσια και σκίνα. Απέχει 54 χλμ από το Αργοστόλι, 5 ναυτικά μίλια απο τη Λευκάδα και μόλις 1,5 ν.μ. απο τις ακτές της Ιθάκης.

Τον Αύγουστο του 1953 η Κεφαλονιά δέχεται τη χαριστική βολή. Τρομεροί σεισμοί πλήττουν το νησί και το αποτέλεσμα είναι καταστροφικό. Αχρηστεύονται λιμενικά έργα, υδραγωγεία, δεξαμενές, ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, δημόσια κτίρια και δυστυχώς θρηνήσαμε και θύματα. Το μεγάλο βάρος της επανόρθωσης πέφτει στους κατοίκους, οι οποίοι αδυνατούν να ανταπεξέλθουν και πολλές οικογένειες αναγκάζονται να εγκαταλείψουν το νησί και να στραφούν στα αστικά κέντρα.

Το Φισκάρδο είναι το μόνο χωριό του νησιού όπου οι ζημιές ήταν περιορισμένες. Τα σπίτια άντεξαν σε 3000 σεισμικές και μετασεισμικές δονήσεις που καταγράφηκαν απο τον Άυγουστο του 1953 μέχρι τον Απρίλιο του 1954. Οι σεισμολόγοι ερμηνεύοντας αυτήν την εξαίρεση είπαν πως στο υπέδαφος κοντά στο Φισκάρδο υπάρχει ρωγμή που αποκόβει αυτό το τμήμα και μετριάζει την ένταση του σεισμού. Επίσης και το στερεό ασβεστολιθικό υπέδαφος συνετέλεσε στη διάσωση των κτισμάτων.

Το Ελληνικό κράτος κήρυξε τον οικισμό του Φισκάρδου ώς έναν απο τους έντεκα πρώτους σε σειρά προστασίας παραδοσιακούς οικισμούς με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δημιουργίας και αρχιτεκτονικής μορφής.

Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί πως η ευρύτερη περιοχή της Ερίσου έχει επανηλειμένως χαρακτηριστεί ώς περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλους.

Φισκάρδο

Απο την αρχαιότητα μέχρι και τον 13ο μ.Χ. αιώνα η ονομασία του Φισκάρδου ήταν “Πάνορμος” που σημαίνει φυσικό λιμάνι όπου μπορούν να ελλιμενίζονται με ασφάλεια πλοία διαφόρων μεγεθών με οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες. Αυτο επιβεβαιώνεται και απο τον αρχαίο ιστορικό Αρτεμίδωρο τον Πορφύριο που τοποθετεί τον Πάνορμο απέναντι απο την Ιθάκη.

Πιστεύεται πως ο Πάνορμος ήταν ημικατοικημένος οικισμός με μικρό πληθυσμό. Εκεί υπήρχε και ο ναός του θεού Φοίβου (Απόλλωνα) του λιμενοσκόπου, προστάτη των λιμανιών που ήταν πιθανότατα κτισμένος στην κορυφή της χερσονήσου Φουρνιάς απέναντι απο το ακρωτήρι Λευκάτα της Λευκάδας. Αυτό επιβεβαιώνεται και απο την ευχή που απηύθυνε ο Αντίπατρος Σιδώνιος προς το θεό Φοίβο διαπλέοντας το κανάλι Κεφαλονιάς-Ιθάκης όταν είδε το ναό :

“Φοίβε Κεφαλλήνων λιμενοσκόπε, Θίνα Πανόρμου

ναίων, τρηχείης αντιπέρην Ιθάκης,

δός με δι’ευπλώτοιο προς Ασίδα κύματος ελθείν,

Πείσωνος δολιχή Νηί συνεστιόμενον

και τον εμόν βασιλιά τον άλκιμον ευ, μεν εκείνω

έλαιον ευ δ’ύμνοις άρτισον ημετέρεις”.

Στα τέλη του 11ου αιώνα οι Νορμανδοί προσπαθούν να κατακτήσουν περιοχές ορμητήρια.

Ο διοικητής των Νορμανδών Roberto Guiscardo μετα την αποτυχημένη εκστρατεία του στην Ήπειρο και τη Θεσσαλία προσπάθησε το 1084 να κατακτήσει τα νησιά του Ιονίου.

Την άνοιξη του 1085 ο γιός του Ρογήρος προσπάθησε να κυριεύσει την Κεφαλονιά δίχως επιτυχία. Τότε έσπευσε για ενίσχυση ο πατέρας του που ελλιμενίστηκε στον Πάνορμο.

Την περίοδο εκείνη φοβερός λοιμός προσέβαλλε το στρατόπεδο των Νορμανδών και τους κατοίκους της Κεφαλονιάς. Απο το λοιμό αρρώστησε και ο Guiscardo που τελικά πέθανε στον Πάνορμο και έτσι λύθηκε η πολιορκία και απέπλευσαν οι Νορμανδόι για την Ιταλία με τη σωρό του αρχηγού τους κατα μερικούς, χωρίς τη σωρό η οποία παρέμεινε θαμένη εκεί για αρκετά χρόνια κατα μερικούς άλλους. Τον θάνατο του Guiscardo αναφέρουν μεταξύ άλλων η ιστορικός Άννα Κομνηνού, ο χρονογράφος Βενέδικτος απ’το Pelerborougn και ο λογογράφος Ιεροκλής.

Σε ναυτικούς χάρτες συναντάμε το Φισκάρδο με διάφορες ονομασίες όπως “Porto di Custodi” (λιμάνι των φρουρών), “Petiglia” , “Veneti Victi”, “Panormos” φυσικά, και “Dulichio” (Δουλίχιο ή Δολίχιον σήμερα).

Επικρατεί όμως το όνομα Φισκάρδο απο τον 13ο αιώνα και έπειτα μέ διάφορες παραφθορές κατα καιρούς όπως Guisgardo, Pescarda, Viscardo, Piscardo κ.α..

Φισκάρδο

Η χερσόνησος Φουρνιάς, τόπος με μεγάλη ιστορική αξία όπου έχουν βρεθεί λίθινα εργαλεία της Παλαιολιθικής περιόδου.

“Ο θρόνος της βασίλισσας Ιουσκάρδας ή Φισκάρδας” που βρίσκεται στην περιοχή Λαρνί λίγο έξω απο το χωριό.Πρόκειται για κοιλότητα λαξευμένη στο βράχο με σκαλοπάτια και καθίσματα επίσης λαξευμένα με ιδιαίτερη τεχνοτροπία. Πιστεύεται πως ήταν τάφος ή αρχαίος τόπος λατρείας.

Στο Σπηλιόβουνο, δυτικά του Φισκάρδου, υπάρχει τμήμα κυκλώπειου τείχους που χτίστικε κατα τους ιστορικούς χρόνους για αμυντικούς λόγους. Πίσω απο το τοίχος υπάρχουν σπηλαιώδη κοιλώματα.

Κατα τη διάρκεια εκσκαφών για οικοδομικούς λόγους ανακαλύφθηκαν ίχνη αρχαίου υδραγωγείου, κολώνες και σαρκοφάγοι πιθανώς Ρωμα’ι’κής περιόδου.

Κοντά στον ξενώνα Πάνορμος υπάρχει ναυάγιο που χρονολογείται στα προχριστιανικά χρόνια. Χαρακτηρίστηκε ως αρχαιολογικός χώρος και απαγορεύτηκε η κατασκευή προβλήτας και ο ελλιμενισμος σκαφών.

Στο ψηλότερο σημείο του Φουρνιά σε υψόμετρο 25 και πλέον μέτρων υπάρχουν τα ερείπια βυζαντινής εκκλησίας που πιστεύεται πως χτίστηκε τον 6ο αιώνα. Πρόκειται για κτίσμα επιβλητικό με σχήμα ελεύθερου σταυρού του απλού ελληνιστικού τύπου.

Απο το κέντρο του οικισμού, σκάλες οδηγούν στην εκκλησία της Παναγίας της Πλατυτέρας. Πίσω απο το ιερό υπάρχουν ακόμα τα ερείπια των κελιών του μοναστηριού που για αιώνες ήταν στην ίδια θέση. Σύμφωνα με εκκλησιαστικό κώδικα που διασώζεται υπήρχε εκεί ερημοκλήσι κτισμένο τους βυζαντινούς χρόνους.

Το 1673 ανακαινίσθηκε και έγινε κοινόβιο. Κατα την παράδοση το μοναστήρι κτίστηκε απο Σουλιώτες τεχνίτες. Από απογραφές γνωρίζουμε πως το μοναστήρι λειτούργησε απο το 1676 μέχρι και το 1911 χωρίς διακοπή. Η εκκλησία γιορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου και συντηρείται χάρη στις οικονομικές προσφορές και το ενδιαφέρον των κατοίκων.

Το τέμπλο είναι ξύλινο, σκαλιστό κι επιχρυσωμένο και οι εικόνες του είναι διαφόρων εποχών. Η σημαντικότερη αγιογραφία είναι η “γέννησις του Χριστού” με χρονολογία 1676, ένα έργο του Κων/νου Τζάνε (Τζανέτου) Μπουνιαλή, εικόνα του οποίου υπάρχει μόνο άλλη μία κάπου στη Ρωσία.

Στο Φισκάρδο ανήκει και η νησίδα Αστερίς (Δασκαλειό ή Μαθηταριό) η οποία και αναφέρεται στο έπος του Ομήρου “Οδύσσεια” ώς τόπος παγίδα στον Τηλέμαχο απο τους μνηστήρες της Πηνελόπης. Στην Αστερίδα υπάρχει το ξωκλήσι του Ά’ι’ Νικόλα που κτίστηκε απο την οικογένεια του εφοπλιστή Ποταμιάνου προς εκπλήρωση ενός τάματος. Γύρω στο 1920 ένα πλοίο της εταιρίας τους προσάραξε στη νησίδα και ο καπετάνιος επικαλέστηκε τον Άγιο Νικόλα και σάν θαύμα το πλοίο αμέσως ξεκόλλησε δίχως ζημιές.

Φισκάρδο

Το Φισκάρδο αποτελείται από τις παρακάτω γειτονιές :

Απολυτός (στη περιοχή της προβλήτας του φέρυ-μπώτ),

Λαρνί (στη περιοχή προς τα λαγκάδια και το Σπηλιόβουνο),

Καμινάκια,

Ζαβαλάτα,

Φώκι.

Οι παραλίες που απλόχερα η φύση προσφέρει είναι :

Ζαβαλάτα,

Φώκι,

Έμπλυσι,

Κιμιλιές,

Αλατιές,

Αγ. Ιερουσαλήμ,

Ευρετή,

Δολίχα,

Χαλασμένο Καράβι κ.α..

Στη γύρω περιοχή του Φισκάρδου υπάρχουν πολλά παραδοσιακά και πανέμορφα χωριά όπως τα Αντυπάτα, Γερμενάτα, Ψιλιθριάς, Μάγγανος, Κατσαράτα, Ματσουκάτα, Τσελεντάτα, Μπαρζουκάτα, Τζαμαρελάτα, Αγριλιάς, Χαλικερή, κ.α..

Τα Κατσαράτα είναι ίσως το ομορφότερο χωριό της Ερίσου. Η θέα θα σας αφήσει άφωνους.

Τα παραδοσιακού τύπου σπίτια βλέπουν την Λευκάδα, το Θιάκι, το Μεγανήσι, το Σκορπιό και με καλό καιρό το βλέμμα αντικρύζει την Κέρκυρα και τις βουνοκορφές της Στερεάς Ελλάδας. Μπορεί τα Κατσαράτα να μήν έχουν πολλούς κατοίκους, αλλά πρόκειται για μια περιοχή ιδιαίτερου κάλους και με πολλή ταχεία ανάπτυξη

Το Φισκάρδο είναι ο κατεξοχήν τουριστικός πόλος της Κεφαλονιάς.

Άνθρωποι από κάθε μεριά του πλανήτη, επώνυμοι ή μη, έχουν ακούσει για το Φισκάρδο και το επισκέπτονται για να γνωρίσουν απο κοντά τις χαρές που προσφέρει.

Η φιλοξενία, η ομορφιά του τοπίου, οί κάτοικοί του και πολλά άλλα κάνουν το Φισκάρδο ξεχωριστό.

Η πλειονότητα των στοιχείων που αναφέρονται παραπάνω είναι απο το βιβλίο “Φισκάρδο Τότε και Τώρα” του Σπύρου Δενδρινού.

Στο Φισκάρδο οι ψυχές γαληνεύουν.

Όλοι εμείς που προερχόμαστε απο το Φισκάρδο και την ευρύτερη περιοχή της Ερίσου, έχουμε τον τόπο μας βαθιά ριζωμένο στη καρδιά μας. Η κάθε σκέψη, η κάθε στιγμή περισυλογής, μας οδηγεί εκεί. Σε αυτόν τον πανέμορφο τόπο.

Και όσοι ζούν μακρυά, παραμένουν πάντα πιστοί.

email