Η Κεφαλονίτικη “τρέλλα!”

Κεφαλονιά παλιά

Κεφαλονιά παλιά

Στη στεγνή από συναίσθημα εποχή μας, που το χιούμορ είναι μαύρο και η σάτιρα κακόβουλη, που ξεχάσαμε να γελάμε και να χαιρόμαστε με τα απλά και τα όμορφα, έχουμε ανάγκη από κάποιες πηγές χαράς, χιούμορ, καλόβουλης σάτιρας, που θα είναι όαση στην ερημιά μας, καθώς ο καθένας μας έχει γίνει σήμερα ένας σύγχρονος Φιλοκτήτης που περιφέρεται σφαδάζοντας στις ερημιές της Λήμνου του!

Αυτά τα στοιχεία υπάρχουν άφθονα μέσα στην Κεφαλονίτικη παράδοσή μας και αξίζει τον κόπο να τα δώσουμε μέσα από την εφημερίδα μας. Μέσα σ’ αυτές τις στήλες θα φιλοξενήσουμε πρόθυμα ό,τι μας στείλετε. Κεφαλονίτικο χιούμορ, σάτιρα, τύποι, λόξες, αστεία, ανέκδοτα θα περάσουν από μέσα από τα φύλλα της εφημερίδας μας για να γνωρίσει ο κόσμος το πνεύμα και την ψυχή του λαού μας και να μας κάνουν να γελάσουμε και να χαρούμε χωρίς καμιά διάθεση να θίξουμε ή να πικράνουμε κανένανε!

Η Κεφαλονίτικη “τρέλλα!”Είναι σίγουρα κατάκτηση μοναδική να μπορεί κανείς να αποδέχεται για τον εαυτό του αυτό που οι άλλοι το ξορκίζουν, να καυχιέται για κάτι που οι άλλοι ντρέπονται, να ξεχωρίζει για ό,τι είναι κατάρα, αιτία λύπησης για τους άλλους, να θαυμάζεται γι’ αυτό που γελάει ο κόσμος με τους άλλους.

Πολύ περισσότερο είναι δύσκολο και αποτελεί ανεπανάληπτο κατόρθωμα, όταν πρόκειται για ολόκληρο λαό. Όμως είναι εύκολο να γίνει από ένα λαό που δικαιούται να λέει πως είναι κάτι διαφορετικό, ξεχωριστό, ξένο από τις συμβατικές λογικές και σκέψεις, που μπορεί να αλλάξει και να ανατρέπει τα δεδομένα και να κάνει πράξη αυτά που για τους άλλους θα γίνουν οράματα ποιος ξέρει σε πόσα χρόνια! Έτσι και το περιεχόμενο της λέξης τούτη, όταν αναφέρεται στον Κεφαλονίτικο λαό, αποχτάει άλλο νόημα. Γίνεται προσόν, προτέρημα, στοιχείο υπεροχής, σήμα κατατεθέν ενός ξεχωριστού λαού, ενός αλλιώτικου χαρακτήρα. Αυτήν την “τρέλλα” που τη λένε και ζούρλια, ζουρλαμάδα, λόξα, μούρλια, μουρλαμάδα, κούρλα, κουρλαμάδα, δαιμόνιο και όπως αλλιώς, την παραδέχεται και ο ίδιος ο Κεφαλονίτης και είναι περήφανος για δαύτηνε.

Γράφει ο Γ. Μολφέτας στο “Ζιζάνιο”:

“Ποιος λίγο ποιος πολύ / σ’ αυτό το ξερονήσι, άλλοι γεννιόμαστε ζουρλοί/ και άλλοι δίχως κρίση!”/ Και πάλι στο “Ζιζάνιο” ο ίδιος:/ “Ξέροντας πως στα μέρη μας/ καμία νόσος άλλη/ δε ρεουσίρει σαν αυτή, αφού δε βρίσκεται ένας / που νάχει οπωσδήποτε / με ρέγουλα τας φρένας!”.

Και ο ποιητής Φ. Πανάς γράφει:

“Τόπο που η τρέλλα διάλεξε / τη φρόνηση για φόλι / που ν’ αυγατεύει τσου τρελλούς / να! Ποιο είναι τα’ Αργοστόλι!” Τούτη δω η “τρέλλα” είναι η σφραγίδα της δωρεάς του Κεφαλονίτη, η ειδοποιός διαφορά του, το ιδιομορφικό του στοιχείο, η έκφραση του “διαολικού τσερβέλου” του. Είναι το ξεχωριστό στοιχείο του τόπου, φύτρωσε μέσα από τα έγκατα τση γης του, είναι το δαιμόνιο του λαού του, έκφραση μιας ράτσας αλλιώτικης, πνευματώδους, ανήσυχης, που δεν τη χωράει ο χώρος και ο χρόνος, που φύτρωσε κι αναπτύχθηκε σ’ έναν τόπο πολύμορφο, σ’ ένα κλίμα άστατο, που την συνεπήρε η θάλασσα και η απεραντοσύνη της, που την έθρεψε το βουνό και ο κάμπος, που την ταρακούνησαν οι καιρικές και οι κοινωνικές θύελλες.

Είναι η “τρέλλα” του, η έκφραση της ιδιοφυΐας του, της πανουργίας του, η έκφραση μιας ράτσας διαολικής, που “έβαλε το Χριστό και του βλόησε την τράπουλα”, που “ανέβασε τον Αγγελο στο δέντρο και τον κρατούσε εκεί πάνω για να μην τον πάρει στην άλλη ζωή”, που ξεγέλασε τον Αγιο Πέτρο κι έμπασε όλη τη φαμίλια του στον Παράδεισο, που “κογιονάρησε το διάολο και τον κουβάλαε ώρες ολόκληρες πάνω στη σφαή του”, που “έγινε συνέταιρος του Νώε και μετά τον έδιωξε και κείνονε γιατί δεν ήθελε Οβραίους δίπλα του”, που δεν άφησε τίποτε που να μην το σατιρίσει και να το “κογιονάρει”. Τέτοιος δεν ήτανε και ο βασιλιάς του, ο Οδυσσέας; Πολύτροπος, πολυμήχανος, δαιμόνιος. Αυτός δε βρήκε εκείνο το διαολικό τέχνασμα του Δούριου Ίππου, όταν οι άλλοι είχανε χάσει την ελπίδα τους;

Όμως αυτήν την “τρέλλα” τη δικαιολογεί ο ίδιος, είναι, λέει, ξένη, εισαγόμενη. Με μοναδικό τρόπο ο εξαίρετος στοχαστής του Κεφαλονίτικου στοιχείου και αγαπητός φίλος Αγγελοδιονύσης Δεμπόνος – ένας άνθρωπος που η φωνή της Κεφαλονιάς και του Κεφαονίτη – παραθέτει στο βιβλίο του “Το Αργοστόλι διασκεδάζει” την “εξήγηση μιανού χωριάτη, που ρωτήθηκε από πνευματώδη παραθεριστή γιατί η Κεφαλονιά έχει τόσους λοξούς!” “Λένε πως κάθε τόπος έχει τους βλαμμένους του. Που βέβαια οφείλονται σε κάποιο δαιμόνιο. Εμείς όμως έχουμε και ένα Aγιο Προστάτη, που για χάρη του, δυο φορές το χρόνο, Αύγουστο και Οχτώβρη, μας κουβαλιόσαστε οι τρελλοί όλης τση Ελλάδας με την ελπίδα πως ο Αγιός μας θα σας θεραπεύσει. Βέβαια και τούτο για μερικούς γίνεται. Φεύγουν εκείνοι γιατρεμένοι για τον τόπο τους, τα δαιμόνια όμως μένουν στο νησί και κάθε χρόνο όλο και πολυσταίνουν. Όταν βαρεθούν να γυρίζουν αδέσποτα, κουρνιάζουν στο πρώτο κορμί που θα βρουν.

Έτσι η τρέλλα πολλαπλασιάζεται. Μα δεν είναι δική μας… Ξενόφερτη είναι…”

Ίδια πάνω κάτω αιτιολογεί την “τρέλλα” μας ένας συγχωριανός μου, που δε ζει πια και μου είχε αφηγηθεί την άποψή του, όταν ακόμη φοιτητής στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας έκανα κάποια λαογραφική εργασία για το χωριό μου, το Σκινιά: “Κουλουμώνουμε στην Κεφαλονιά όλους τσου ζουρλούς, που τσου’ χουνε μπει οι διαόλοι μέσα τους, τσου πάμε στον Aγιο, τσου τσου βγάνει κι αμά παίρνουνε και φεύγουνε και μας αφήνουνε όλους τσου διαόλους κι εκείνοι μπαίνουνε μέσα μας και μας ζουρλαίνουνε!”

Έτσι “εξηγείται” η Κεφαλονίτικη “τρέλλα”, που δεν είναι πρόβλημα, αρρώστια, πνευματική διαστροφή, αλλά πνεύμα, σάτιρα, ζωή, φαντασία, δημιουργία, είναι αυτό που δεν μπορούν να καταλάβουν και να νιώσουν όσοι είναι απ’ έξω, αμύητοι.

Έτσι και ο Aγιός του που για τον Κεφαλονίτη είναι μια συγκλονιστική θεία παρουσία αλλά και κάτι οικείο, αγαπημένο, δεμένο άρρηκτα με τη ζωή του, κλεισμένο βαθιά στη ψυχή και στην καρδιά του είναι ο “Αγιος των ζουρλών” και σίγουρα “είναι ευχαριστημένος για τον τόπο και τσου ανθρώπους που διάλεξε να γίνει προστάτης και βοηθός τους!!

 Tο είδαμε στο Ithacanews.gr

email