Λιτανεύοντας από τα Σίσσια – Θύμησες….

Λιτανεία εικόνας Σισσίων

Λιτανεία εικόνας Σισσίων

Μια λιτανεία 15 χιλιομέτρων. Αναφέρεται για πρώτη φορά το 1676 όταν με απόφαση του Προβλεπτή Θαλάσσης Αν Πριούλη, καθορίζεται κατά την επέτειο της Εορτής του Αγ. Μάρκου, 25 Απριλίου, ο Ηγούμενος και οι μοναχοί των Σισσίων να συνοδεύουν την εικόνα της Παναγίας στο Κάστρο και εκεί να τελούν λιτανεία και δοξολογία υπέρ της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας.

Σύν τω χρόνω οι πιστοί πλαισίωσαν τη λιτανεία αυτή κατά χιλιάδες και η πράξη αυτή προσέλαβε Παγκεφαλληνιακό χαρακτήρα.

Οι λιτανευόμενες εικόνες είναι ο θρόνος της Παναγίας, μια άλλη φορητή εικόνα της Παναγίας και η εικόνα της Αναστάσεως. Για δεκαπέντε μέρες εφιλοξενούντο οι εικόνες στο Κάστρο στον Άγιο Σπυρίδωνα που έγινε Μητρόπολη αφού κάηκε η παλιά η Ευαγγελίστρια το 1922, στην Φανερωμένη και στους Αγίους Θεοδώρους και τελούσαν λειτουργίες και παρακλήσεις καθημερινά.

Σήμερα φεύγουν από το Μοναστήρι την Δευτέρα του Πάσχα το πρωϊ για τα Βλαχάτα, όπου μένουν μια βδομάδα. Την Κυριακή του Θωμά πάνε στο Κάστρο όπου μένουν 3 βδομάδες στο Ναό της Ευαγγελίστριας με καθημερινές παρακλήσεις και λιτανεία στο Φρούριο την Κυριακή των Μυροφόρων. Την Κυριακή της Σαμαρείτιδος επιστρέφουν στα Σίσσια.

Είναι χρόνια τώρα που τόχω τάμα εγώ και η οικογένειά μου, να συνοδεύω την Παναγία στην επιστροφή της στα Σίσσια. Προτρέπω και άλλους και από τους ενορίτες μου, οι οποίοι τόχουν βρει ωραίο και ευλαβικό.

Η λιτανεία κινδύνευσε όταν οι κάτοικοι των γύρω χωριών αραίωσαν και επροτιμούσαν να μετακινούνται εποχούμενοι παρά πεζοπορούντες. Τελευταία ξαναφουντώνει η λιτανεία μαζί με το μοναστήρι που στον γέροντα Ηγούμενο Πανάρετο προστέθηκαν ο Αρχιμανδρίτης Αρσένιος και οι μοναχοί Ειρηναίος και Ιγνάτιος.

Κανείς δεν παραπονιέται για την απόσταση ούτε για το θρόνο της Παναγίας πούνε ασημένιος και βαρύς.

Η Λιτανεία στα Σίσσια είναι πορεία μέσα στον Μάη, μέσ’ στις μυρωδιές και τα λουλούδια του, μοναδική, μεγαλειώδης, χαριτωμένη.

Το πρωϊ της Κυριακής της Σαμαρείτιδος, οι δορυφόροι της Παναγίας – περισσότερες γυναίκες – έχουν μαζευτεί χαράματα, στη Βαγγελίστρα στο Κάστρο. Έχουν παρακολουθήσει τη Θ. Λειτουργία και ”περιεζωσμένοι την οσφύν” με ”υποδήματα εν τοις ποσίν” κατάλληλα είναι έτοιμοι ως άλλοι Εβραίοι για την ”έξοδο”.

Λιτανεία εικόνας Σισσίων

Οι Καστρινοί πέρασαν βδομάδες ευλογημένες με την Παναγία στη Βαγγελίστρα. Παρακλήσεις, λιτανείες, κόσμος… Κι οι καστρινές παρούσες, η οικογένεια Ιάσωνος Θειακού, η Ειρήνη Φραγκισκάτου με την μάνα της, οι αδελφές Μιγκάρδου…. Κάθε βράδυ να ψάλλουν ”Άλαλα τα χείλη των ασεβών”. Παραφρασμένο τούτο το μεγαλυνάριο της Παναγίας τ’ άκουγα από παιδί ”Άλαλα τα χείλη των Καστρινών Τραυλοπερατάδων, τσουτσουμίδες νεροβραστές και ψωμί σαλάδο από τον Καραβάδο ω Δέσποινα του κόσμου δίνε τους όρεξη”. Ζήλια! οι Καστρινοί τη βδομάδα αυτή αποδεικνύονταν εύλαλοι. Να ο Διονύσης ο Κόμητας ο ψάλτης με τον γιο του… μα κυρίως οι καστρινές.

Ο Διονύσης ο Βλάχος και η γυναίκα του η Μαρία επίτροποι ασκούν με παραδοσιακή αυστηρότητα και τυπικό τα καθήκοντά τους και με κάποια ….γκρίνια. Πάντα κάτι λείπει, κάτι δεν πάει καλά, τα θέλουν όλα τέλεια, ξυπνά μέσα τους αυτές τις μέρες το παλιό δοξασμένο τελετουργικό και τα μεγαλεία του Προαστίου του Αγ.Γεωργίου. Παρών κι ο Νικόλας ο Καγγελάρης συν γυναικί και τέκνοις, Και σ’ αυτόν ξυπνάει το αρχοντικό αίμα των προγόνων κι έρχεται κάθε βράδυ στις παρακλήσεις από τ’ Αργοστόλι.

Κι ο μικρός γιος του Αντώνης ο Β‘ μια σταλιά παιδάκι, έχει μια σοβαρότητα που σου φαίνεται απηχεί παλιά αρχοντική φύτρα καθώς περιφέρεται με μία εξουσιαστική διάθεση στο χώρο της Εκκλησίας επιθεωρώντας τα τελούμενα και απαιτώντας ακριβή και απαρασάλευτη την διεξαγωγή των.

Στην ίδια θέση και φέτος ο Ιάσωνας Θιακός, καθισμένος έξω στην σκαληνάδα της Εκκλησίας μ’ αναμμένο το τσιγάρο του και τον πρωϊνό καφέ που ετοίμασαν οι γυναίκες, μου φαίνεται κι αυτός μέλος της κοσμητείας των καστρινών που έκαμαν την τιμή στην Κυρά των Σισσίων να τη φιλοξενήσουν, ησυχάζει, η κόρη του η Βαγγελία χαριτωμένη, αεικίνητη, περίφροντις έχει αναλάβει τα πάντα.
Ετοιμαζόμαστε για την εκκίνηση.

Λιτανεία εικόνας Σισσίων

Γίνεται η τελευταία παράκληση για αυτούς που θα πεζοπορήσουν και φεύγουμε. Παρών ο Ανδρέας Ζαχαράτος ο εφημέριος π. Διονύσης Μαρκέτος κι ο φύλακας άγγελός του η χαριτόβρυτη παπαδιά του Στεφανία, κι ο Ιεροδιάκονος ο Μάκης ο Φωκάς. Να και τα παλικάρια που θα σηκώσουν το θρόνο. Παίρνουμε το παλιό δρόμο που θα μας βγάλει στη δημοσιά έξω από τα Περατάτα. Πρέπει να περάσουμε από το Κοιμητήριο της Φανερωμένης για να διαβάσουμε μνημόσυνο στο τάφο του Σκούταρη, αυτού που άφησε τη μεγάλη περιουσία του στο μοναστήρι στα Σίσσια με τον όρο να τον μνημονεύουν. Ο Ευστάθιος Σκούταρης με διαθήκη του το 1710 εδιόρισε να ταφεί στα Σίσσια και να μνημονεύεται κάθε Σάββατο.

Το 1712 όμως που πέθανε, τον θάψανε αντί στα Σίσσια, στο νάρθηκα του Ναού της Φανερωμένης, στο Κάστρο στον τάφο του αδελφού του ιεροδιακόνου Θεοδώρου. Έτσι κατά την παραμονή των εικόνων στη Φανερωμένη του τελούσαν φυσικά μνημόσυνο. Σχετίστηκε έτσι αργότερα η λιτανεία με την βούλησή του για μνημόσυνο εξ’ αιτίας της δωρεάς του στα Σίσσια και είπαν, ότι αυτός διόρισε να γίνεται. Το μνημόσυνο σύντομο, το’ ψαλλε ο Φωκάς… υπέρ του δούλου του Θεού Ευσταθίου…. – Πώς τον λένε μωρέ τον άλλο ; τον διάκο εννούσε, το Θεόδωρο….

Κατεβαίνουμε την κατηφόρα. Φτάνουμε στον ερειπωμένο Άγιο Σπυρίδωνα. Ένα μνημόσυνο και δω: Υπέρ των ιερέων… των πιστών… Ένα αρχιτεκτονικό αριστούργημα, ερειπωμένο, αλειτούργητο. Είχα μία ιδέα πρόπερσι. Έκανα μία λειτουργία με αντιμήνσιο στην ερειπωμένη Εκκλησιά. Κάθε φορά που περνούσα, η εγκατάλειψη μιας Εκκλησιάς που γνώρισε ευλογημένες μέρες με έθιγε. Γιατί να μην λειτουργούνται έτσι μια φορά το χρόνο τα εγκαταλελειμμένα θυσιαστήρια που τριγύρω τους είναι και θαμμένοι πιστοί – ποιος ξέρει ίσως και άγιοι…

Περνώντας μέσα από πουρνάρια, σχοίνα, σπάρτα, ελιές, φτάνουμε στο δημόσιο δρόμο. Εδώ περιμένουν οι Περατάδες για να πιάσουν το θρόνο να τον περάσουν από τα όριά των… Περιμένουν κι άλλοι πολλοί οι περισσότεροι Αργοστολιώτες. Πήραμε την ευθεία τώρα για το μοναστήρι. Σε λίγο θα μας απαντήσει κι ο Δεσπότης που πάει στο Μοναστήρι για τη Λειτουργία. Σταματάει, προσκυνάει, συγκινείται που βλέπει το ποίμνιό του πιστό στις παραδόσεις, μας εύχεται καλή δύναμη στην πορεία. Πιο κάτω οι Καραβισιάνοι περιμένουν, δηλ. αντιπροσωπία, ο παπάς τους π. Αλέξανδρος Μαζαράκης, ο πρόεδρος και ψάλτης Σωτηράκης ο Καραβάς και άλλοι λίγοι. 

Η μέρα συννεφιασμένη ψιλοβρέχει κιόλας, παρ’ όλα αυτά ο λαός πυκνώνει συνεχώς, προστίθεται κόσμος.

Μια λιτανεία χωρίς μουσικές, χωρίς λάβαρα, χωρίς τυπικό, ελεύθερη, αυθόρμητη, παιχνιδιάρικη. Άλλοι προηγούνται του θρόνου κι άλλοι έπονται σε μακρινές ουρές. Δεν είναι βολική η συμπαράταξη σε τόσο μακρινή πορεία. Η Εικόνα ήταν στα Μουσάτα, η ουρά στ’ Αδράκι.

Μια λιτανεία πανηγύρι, δεν λείπουν τα αστεία, τα πειράγματα. Η ευφορία είναι διάχυτη στα πρόσωπα και τα χείλη όλων. Κι η Παναγία χαμογελά κι αυτή στο φορτωμένο λουλούδια ασημένιο θρόνο της, καθώς φέρεται στους ώμους των παιδιών της για τις τιμές και τη λατρεία που απολαμβάνει στα χωριά που περνάει, πηγαίνοντας στο σπίτι της.

Μουσάτα – Ποριαράτα. Οι δρόμοι στρωμένοι λουλούδια. Ο Παπά Δημήτρης Ρασσιάς, ο εφημέριος περιμένει στα όρια. Στα πορτόνια μαζωμένοι άνθρωποι, λουλούδια στρωμένος ο δρόμος και το σκανταλέτο αναμένο, ο παπά Δημήτρης ξέρει… Παράκληση…. Υπέρ ελέους, ζωής ειρήνης….. στο τέλος βάζει και τη δική του ευχή ”χρόνια πολλά και καλά”. Το καλά το τονίζει το ξέρουμε όλοι και το περιμένουμε. Μια γυναίκα συνεπαρμένη από τη θέα του ερχόμενου Θρόνου που φτάνει στο πορτόνι της ξεχάνει να ρίξει τα λουλούδια στη Παναγία, ο πανόπτης παπα Δημήτρης τη συνεφέρνει – πέταξέ τα κάτω κυρά μου, τι τα βαστάς! Κι η γυναίκα υπακούει και στρώνει το δρόμο με ροδόφυλα.

Τ’ αγουρωπά – μόλις σκαρίζουν – βερίκοκα δεξιά κι αριστερά του δρόμου αναψύχουν τους πεζοπορούντες, καθώς κι η καρυδόπιτα και τ’ αναψυκτικά που κατά παράδοση προσφέρει η κόρη του Ιάσωνα Θειακού στα Σιμωτάτα, Μαρία.

Από δω και πέρα η λιτανεία επιταχύνεται. Το θρόνο τον παίρνουν στους γεροδεμένους ώμους των κάτι παιδιά Σιμωτόπουλα του Νικόλα και Γερ. Μενεγάτου. Το βήμα επιταχύνεται επικίνδυνα, οι πολλοί ξεθεωμένοι από την πορεία, μένουν πίσω. Γύρω στις 10 και μισή έχουμε φθάσει στην διασταύρωση για το μοναστήρι. Εκεί σταματάμε για να ανασυνταχθούμε και να λιτανεύσουμε εν τάξει, και ψάλλοντας. Η Λειτουργία στο Μοναστήρι βρίσκεται στον Απόστολο.

Και μεις οι Απόστολοι εκ Περατάτων, Καστρου, Αργοστολιού, Τραυλιάτων, Καραβάδου, Μουσάτων – Ποριεράτων, Βλαχάτων Σιμωτάτων και διασποράς, φθάσαντες βρίσκουμε το πορτόνι… κλεισμένο. Ο Δαίμων του ρεύματος που είχε κοπεί καθήλωσε το ηλεκτρικό πορτόνι και δεν κουνιόταν.΄Έτσι κάναμε τη γύρα για να μπούμε στην Εκκλησιά. Δώσαμε έτσι την ευκαιρία στη Μπάντα της ”Τετράπολις” που δεν μας πρόλαβε στην διασταύρωση για να μας συνοδεύσει μέχρι το μοναστήρι αφού φτάσαμε πριν την ώρα μας, να παιανίσει τα δέοντα.

Ο Δεσπότης εξέρχεται κι οι παπάδες το ίδιο για να υποδεχθούν την Κυρά. Λόγια συγκινητικά, παρηγορητικά και θριαμβευτικά από το Δεσπότη και η Παναγία εισέρχεται καμαρωτή στο σπίτι της. Ο Διονύσης ο Βλάχος ιδρωμένος και βρεγμένος σκουπίζει τον ιδρώτα του.Και φέτος οδήγησε, σώα και αβλαβή την Παναγία που τούχαν εμπιστευθεί στο Προάστιο για τρεις βδομάδες στη βάση της – βοήθησε η χάρη της! Η Αποστολή του ετελείωσε, παίρνει τη Κυρά του και φεύγει, διψασμένος, ιδρωμένος, κουρασμένος, νηστικός, αλλά ικανοποιημένος. Και του χρόνου Διονύση. Η Λειτουργία τελειώνει το απομεσήμερο. Ο κόσμος πεινάει. Το τραπέζι αναγγέλει ο πρ. Αρσένιος θα στρωθεί σε δύο βάρδιες για να φάνε όλοι.

Κι απολαμβάνουν όλοι τα μοναστηρίσια εδέσματα.... Κι η Παναγία στο σπίτι της δέχεται τις στερνές προσευχές. Δεν αποκάμνει ν’ ακούσει κι υπάκουη αιώνες τώρα λιτανεύεται από τα Σίσσια στο Κάστρο, στα χωριά και στις ψυχές των πιστών.

(Γράφει ο Πρωτοπρεσβύτερος Ιωάννης Μεσολωράς)

email