Μαρτυρίες από τους σεισμούς του χθες και του σήμερα

Καταστροφές - Σεισμός

Καταστροφές – Σεισμός

«Καταστρεπτικοί σεισμοί εις Ιθάκην, Κεφαλληνίαν και Λευκάδα. Αι δονήσεις συνεκλόνισαν την περιοχήν και ενέσπειραν τον πανικόν με θύματα 1 νεκρόν, 27 τραυματίας και καταρρεύσεις εκατοντάδων οικιών. Ηρχισεν η αποστολή ενισχύσεων εις τους σεισμοπλήκτους – ανεχώρησεν ο κ. Αδαμόπουλος». Αυτός είναι ο τίτλος του «Βήματος» της Τρίτης 11 Αυγούστου 1953 περιγράφοντας τον σεισμό που έγινε στην ευρύτερη περιοχή του Ιονίου την Κυριακή 9 Αυγούστου, μεγέθους 6,4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, χωρίς κανείς να γνωρίζει ότι το ίδιο μεσημέρι της δημοσίευσης θα ακολουθούσε ένας ακόμη σεισμός μεγαλύτερος σε ένταση: 6,8 ρίχτερ.

Αρχισαν να πέφτουν σαν τραπουλόχαρτα το ένα σπίτι μετά το άλλο, με το χώμα και τη σκόνη να έχουν δημιουργήσει ένα τεράστιο σύννεφο πάνω από «τας ωραίας νήσους του Ιονίου πελάγους», όπως ανέφερε ο τότε πρόεδρος της κυβέρνησης στρατηγός Αλέξανδρος Παπάγου.

Μετά και το τελικό χτύπημα του Eγκέλαδου – 7,2 ρίχτερ – το πρωινό της Τετάρτης 12 Αυγούστου, η Κεφαλλονιά ισοπεδώθηκε ολοκληρωτικά, εκτός από το βόρειο τμήμα της.

Μαρτυρίες από τον μεγάλο σεισμό

«Την ημέρα του μεγάλου σεισμού είχαμε πάει σε ένα χωράφι με ελιές για να μην είμαστε μέσα στα σπίτια. Ηταν και πολύς κόσμος εκεί, οικογένειες που φοβόντουσαν αφού είχαν γίνει και οι προηγούμενοι σεισμοί» αναφέρει στο «Βήμα» η κυρία Αθηνά Περδίκη, κάτοικος Ληξουρίου. «Μετά τον σεισμό δεν βλέπαμε τίποτε μπροστά μας, υπήρχε παντού χώμα, όλα τα σπίτια είχαν γκρεμιστεί».

«Είχαμε στήσει μια σκηνή σε ένα οικόπεδο απέναντι από το πατρικό μας για κάθε ενδεχόμενο και ξαφνικά βλέπουμε το σπίτι μας να γκρεμίζεται» αναφέρει με τη σειρά του ο κ. Λάκης Κονταρίνης.

«Ημερόνυκτα αληθινής κολάσεως ζουν οι κάτοικοι των τραγικών νήσων του Ιονίου. Η ερειπωμένη Ζάκυνθος ευρίσκεται από χθες εις τας φλόγας, ενώ αι σεισμικαί δονήσεις συγκλονίζουν την Κεφαλληνίαν και κατακρημνίζουν ό,τι έχει απομείνει όρθιον. Ανυπολόγιστος ο αριθμός των νεκρών και τραυματιών εις τας πληγείσας περιοχάς. Ελικόπτερα των Ηνωμένων Πολιτειών θα ρίψουν τρόφιμα και εφόδια εις τους δοκιμαζομένους κατοίκους». «Νεκροί τραυματίαι, ορφανά και σωρεία ερειπίων: ο τραγικός απολογισμός των σεισμών που επί έξ ολόκληρους ημέρας συνεκλόνισαν την Ιθάκην, την Ζάκυνθον και την Κεφαλληνίαν». Τίτλοι της 13ης και της 14ης Αυγούστου παρουσιάζουν εύγλωττα τις δραματικές στιγμές

Ο τελικός απολογισμός αναφέρει πως ο Eγκέλαδος άφησε στο πέρασμά του 871 νεκρούς, περισσότερους από 1.500 τραυματίες και περίπου 150.000 αστέγους και στα τρία νησιά. «Το νερό ήταν σαν βούρκος, υπήρχαν πτώματα παντού, τα οποία τα μετέφεραν σε αυτοσχέδια φορεία» θυμάται ο κ. Κονταρίνης. «Ο πατέρας μου τότε ήταν στον φούρνο και μετά συνήθιζε να πηγαίνει σε ένα ταβερνάκι· εκείνη τη μέρα άργησε πολύ. Οταν ήρθε να μας βρει, ήταν γεμάτος αίματα» περιγράφει η κυρία Περδίκη

Πλοία και αεροπλάνα

Από την πρώτη στιγμή και μέσα στις επόμενες ημέρες κατέφθασαν στο λιμάνι του Αργοστολίου πλοία διαφόρων κρατών που διέπλεαν τη Μεσόγειο. Ηδη από τη Δευτέρα 10 Αυγούστου το αρματαγωγό «Αλφειός» απέπλευσε από τον Πειραιά μεταφέροντας τον υπουργό Πρόνοιας κ. Αδαμόπουλο, τους βουλευτές Κεφαλλονιάς κ. Βασιλάτο και κ. Μεταξά, δημοσιογράφους, μέλη του Ερυθρού Σταυρού και κλιμάκια των αρμόδιων υπουργείων για να ελέγξουν την κατάσταση και να προσφέρουν βοήθεια.

«Από την πρώτη στιγμή ήρθαν στην Κεφαλλονιά πέντε αμερικανικά πλοία, έξι βρετανικά, τέσσερα από το Ισραήλ και δύο ιταλικά για να προσφέρουν φάρμακα και τρόφιμα στους πληγέντες» περιγράφει στο «Βήμα» ο ιστορικός κ. Πέτρος Πετράτος, αναφέροντας πως «τα σπίτια στο νησί ήταν παλιά και κακής κατασκευής, όπως τα περισσότερα στην Ελλάδα τότε, με αποτέλεσμα οι αλλεπάλληλες σεισμικές δονήσεις να τα καταστρέψουν ολοσχερώς. Ο κόσμος τότε είχε τρομοκρατηθεί. Θυμάμαι αφηγήσεις συγγενικών μου προσώπων που ανέφεραν ότι κυκλοφορούσε σαν φήμη πως η Κεφαλλονιά θα βουλιάξει και έτσι πολλοί έφυγαν από το νησί για να προστατευθούν παρά την απαγόρευση της τότε κυβερνήσεως. Η οποία φοβήθηκε για την ύπαρξη ενός νέου μεταναστευτικού κύματος».

KEFALLONIA

«Ο περισσότερος κόσμος έμεινε σε σκηνές και σε πρόχειρες παράγκες που έφτιαξαν στη συνέχεια» αναφέρει ο κ. Κονταρίνης. Παρά το μικρό της ηλικίας του – τότε ήταν πέντε ετών -, θυμάται τη βοήθεια που προσέφεραν στους σεισμόπληκτους τόσο η κυβέρνηση Παπάγου όσο και οι ξένες δυνάμεις που βρέθηκαν στο πλευρό τους από την πρώτη στιγμή. «Υπήρχε ένα τολ στο οποίο πήγαιναν οι εργολάβοι και προμηθεύονταν τα απαραίτητα για να χτίσουν παράγκες και παραπήγματα. Εμείς πηγαίναμε στα συσσίτια για να πάρουμε φαγητό και γάλα. Ολα τότε στεγάζονταν μέσα σε ξύλινες παράγκες, και το σχολείο και η εκκλησία» περιγράφει χαρακτηριστικά.

Οπως αναφέρουν και τα δημοσιεύματα της εποχής, «αεροπλάνα έρριψαν τρόφιμα, εφόδια και άφθονον υγειονομικόν υλικόν εις σεισμοπλήκτους περιοχάς», παράλληλα επιτάχθηκαν όλα τα πλοία της θαλάσσιας οικονομικής αστυνομίας ώστε να χρησιμοποιηθούν στα νησιά του Ιονίου, ενώ με επικεφαλής τον τότε Αρχιεπίσκοπο Ελλάδος κ. Σπυρίδωνα διοργανώνονταν έρανοι σε όλη τη χώρα.

Ζωντάνεψαν οι ιστορίες του τότε

Οι μαρτυρίες της εποχής εκείνης σοκάρουν ακόμη και σήμερα. Οι αφηγήσεις μεγάλων σήμερα Κεφαλλονιτών για τις τραγικές ώρες που έζησε το νησί τους τότε ζωντάνεψαν το απόγευμα της Κυριακής, όταν ο Εγκέλαδος επισκέφθηκε για μία ακόμη φορά την Κεφαλλονιά προκαλώντας υλικές ζημιές κυρίως στην περιοχή της Παλλικής. Αλλωστε η περιοχή που έδωσε τον πρόσφατο σεισμό θεωρείται από γεωλόγους και σεισμολόγους μοναδικό γεωφυσικό φαινόμενο σε ολόκληρη την Ευρασία. «Η περιοχή των Επτανήσων από τα βόρεια της Λευκάδας ως και τα δυτικά της Ζακύνθου έχει μια ιδιαίτερη και έντονη σεισμική δραστηριότητα, γι’ αυτό και αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση για μελέτη και αξιολόγηση» σχολιάζει στο «Βήμα» ο διευθυντής ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου Αθηνών κ. Γεράσιμος Παπαδόπουλος.

«Οι κάτοικοι της Κεφαλλονιάς βίωσαν μια οδυνηρή εμπειρία. Ξαφνικά είδαν το εσωτερικό των σπιτιών τους να χάνεται, πράγματα έπεφταν από παντού στο δάπεδο. Ηταν ευχής έργο που δεν θρηνήσαμε θύματα» αναφέρει ο κ. Πετράτος, ο οποίος τη στιγμή του σεισμού βρισκόταν εν κινήσει με το αυτοκίνητό του. «Κάτι ένιωθα στο αμάξι, σαν κάποιος να το κουνάει, όμως δεν μπορεί να συνέβαινε κάτι τέτοιο γιατί δεν ήμουν σταθμευμένος ή σταματημένος σε κάποιο σημείο του δρόμου».

Ο σεισμός των 5,8 ρίχτερ βρήκε τους κατοίκους του νησιού είτε στο κυριακάτικο γεύμα είτε στη μεσημεριανή τους σιέστα, γεγονός που τους αναστάτωσε ιδιαίτερα. «Μόλις είχαμε τελειώσει το γλυκό όταν ξαφνικά άρχισε να κουνιέται όλο το σπίτι και να ανοίγουν τα ντουλάπια. Ο,τι ποτήρια και πιάτα υπήρχαν μέσα έγιναν θρύψαλα» περιγράφει η κυρία Περδίκη. Ανάλογη και η εικόνα στα καταστήματα του νησιού με τα εμπορεύματα κατεστραμμένα στο δάπεδο και τις τζαμαρίες σπασμένες. «Ολοι πετάχτηκαν έξω από τα σπίτια τους τρομοκρατημένοι· ήταν πολύ δυνατός σεισμός» περιγράφει η κυρία Γεωργία Παγουλάτου, η οποία διαθέτει κατάστημα με παιχνίδια.

Δεν είναι το ρήγμα του 1953

Σύμφωνα με τον κ. Παπαδόπουλο ο πρόσφατος σεισμός δεν συνδέεται με το ρήγμα που προκάλεσε τον μεγάλο σεισμό της 12ης Αυγούστου 1953. «Υπάρχει πιθανότητα ενεργοποίησης δύο ρηγμάτων στην περιοχή, αλλά είναι κάτι το οποίο μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα έπειτα από 48 ώρες. Το σήμα είναι εντελώς διαφορετικό και πιστεύουμε ότι δεν υπάρχει ενδεχόμενο γεωγραφικής μετανάστευσης του επικέντρου» υπογραμμίζει ο κ. Παπαδόπουλος.

Καθησυχαστικοί είναι μέχρι στιγμής οι επιστήμονες που μελετούν το φαινόμενο, χωρίς να μπορούν να δηλώσουν με βεβαιότητα ότι η δόνηση που σημειώθηκε στις 15.55 ήταν ο κύριος σεισμός, αλλά ούτε υπάρχει πρόβλεψη ότι μπορεί να επαναληφθεί η καταστροφή που συνέβη πριν από 61 χρόνια, όταν η κύρια δόνηση ακολούθησε τον ισχυρότατο προσεισμό. «Προς το παρόν δεν υπάρχει ένδειξη ότι μπορούμε να φτάσουμε στα μεγέθη εκείνα. Μελετάμε για το αν πρόκειται για τον κύριο σεισμό, ενώ οι τιμές των μετασεισμών θεωρούνται φυσιολογικές».

Μπορεί λοιπόν ο σεισμός να ξύπνησε εικόνες καταστροφής του τότε, όμως η κατασκευή των νέων σπιτιών με βάση τον τοπικό αντισεισμικό κανονισμό του 1953 και μετέπειτα εθνικό κανονισμό του 1959 θωράκισε τα οικήματα. «Βέβαια η κατασκευή τους σύμφωνα με τους νέους κανονισμούς δεν αποτελεί σωτηρία για τους ενοίκους, αφού θα πρέπει να γίνονται συχνά οι απαραίτητοι έλεγχοι, τουλάχιστον στα δημόσια κτίρια» σχολιάζει ο κ. Παπαδόπουλος.

Σύμφωνα όμως με τα στοιχεία που διαθέτει ο Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού Προστασίας (ΟΑΣΠ) από τις 80.000 δημόσια κτίρια μόνο οι 12.000 έχουν υποβληθεί όχι στον συνολικό έλεγχο που ορίζει ο νόμος αλλά στον πρωτοβάθμιο – ταχύ οπτικό – έλεγχο, εξαιτίας της μη ανταπόκρισης των αρμόδιων τοπικών φορέων.

Δημοσιεύτηκε στο HeliosPlus στις 27 Ιανουαρίου 2014

email
Πηγή άρθρου: tovima.gr