Μεγαλοβδομάδα στην Κεφαλονιά

Στάμνα - Αγ. Σπυρίδωνας

Στάμνα – Αγ. Σπυρίδωνας

Κεφαλονιά. Το νησί με την πλέον παράξενη ομορφιά. Το πιό ιδιόμορφο νησί του Εφτανησιακού συμπλέγματος. Το νησί όπου τα επώνυμα όλων των κατοίκων τελειώνου σε «ατος»π.χ. Βασιλάτος ενώ τα χωριά τους σε «ατα» Κουρουκλάτα, Φαρακλάτα.

Σε όλη την Κεφαλονιά μπορεί να πει κανείς ότι οι εκδηλώσεις γιά την Μεγάλη βδομάδα και το Πάσχα είναι σχεδόν οι ίδιες με τα υπόλοιπα νησιά του Ιονίου

Υπάρχουν κάποιες ιδιαιτερότητες στο Αργοστόλι. Την Μεγάλη Πέμπτη έβαφαν τα αυγά και κρατούσαν το πρώτο πιστεύοντας ότι έχει κάποιες θαυματουργές ιδιότητες. Την Μεγάλη Παρασκεύη εθεωρείτο κακό να τρυπηθεί κανείς και η πληγή να βγάλει αίμα. Πολλοί έπιναν λίγο ξύδι σε ανάμνηση του «χολή και όξος»

Πασχαλινά αυγά

Πασχαλινά αυγά

Στα παλιά χρόνια γιά το Ληξούρι η μέρα της Λαμπρής ήτανε ξεχωριστή. Οι ενορίες συναγωνίζοντας γιά το ποιά θα κάνει την Ανάσταση πιό αργά. Το θεωρούσαν πρωταίρημα να είναι οι τελευταίοι που θα πούνε το «Χριστός Ανέστη» Γι΄αυτό και ο παπάς διάβαζε όσο μπορούσε πιό αργά το Ευαγγέλιο, γιά να καθυστερήσει τη στιγμή της κορύφωσης

Στον Αρχάγγελο γινόταν η τελευταία Ανάσταση και γιά αυτό ήτανε και η πιό επίσημη και δημοφιλής. Ο κόσμος προσερχόταν με το πλέον επίσημο ένδυμά του αλλά και τριζόνια, στάμνες και φυσικά βαρελότα

Περιφορά Επιταφίου
Όταν γέμιζε η εκκλησιά ο παπάς έβγαινε στην Ωραία Πύλη γιά το «Δεύτε λάβετε Φως»
Η φωτιά αναβόταν επί τόπου με «αφόρια κιάκια» (σπίρτα αμεταχείριστα) γιά να είναι βέβαιοι όλοι ότι είναι γνήσιο το νέο φως. Ύστερα κατέβαινε αργά τα σκαλοπάτια και με το χρυσό Ευαγγέλιο στο στήθος τραβούσε προς την έξοδο. Ακολουθούσε ο Σταυρός της Αποκαθήλωσης και η εικόνα της Ανάστασης. Πάντοτε καθυστερούσε να πει το Χριστός Ανέστη σε βαθμό που εδιαμαρτύροντο και εφώναζαν οι πιστοί.
Ανάσταση στην Πλατεία Αργοστολίου
Την στιγμή που επιτέλους όλοι περίμεναν με το «Χριστός Α….» γινότανε πανικός.Τίποτα άλλο δεν ακουγόταν από τα σμπάρα και τα τριζόνια Πολλοί χτυπούσαν σανίδια πάνω στους τοίχους της εκκλησιάς. Όλοι έκαναν θόρυβο με όποιο τρόπο μπορούσαν γιά να εκδηλώσουν τη μεγάλη χαρά και να ξεσπάσουν από την κατάνυξη των ημερών.
Στην συνέχεια κατά την είσοδο στην εκκλησία είχαμε ένα ιδιαίτερο τελετουργικό (αναπαράσταση) το οποίο μας δίνει ο Ανδρέας Λασκαράτος στα «Μυστήρια της Κεφαλονιάς»
« παπάς αρχίζει την Ακολουθία όξου στο δρόμο. Κάνει έπειτα να μπει μέσα και η θύρα κλείεται στα μούτρα.Ένας είναι μέσαθε και υποκρίνεται το Διάολο και ο παπάς έξουθε υποκρίνεται το Χριστό. Η εκκλησιά υποτίθεται να είναι η Κόλαση. Ο Χριστός θέλει να μπει να ελευθερώσει τους κολασμένους. Ο Διάολος δεν τον αφήνει. Να στο ύστερο ο Χριστός νικάει και μπαίνει.»
Επίσης ο μεγάλος σατυρικός του Ληξουρίου μας δίνει γιά τη συνέχεια της λειτουργίας μετά την Ανάσταση
«Ο παπάς ξακολουθάει τη λειτουργία του ή τουλάχιστο υποτέθεται πως θέλει να την ξακολουθάει. Ποιός τον ακούει; Οι πιστολιές πέφτουνε μεσ’ την εκκλησιά σα σε πόλεμο.Τα βαρελότα τρομάζουνε την εκκλησιά όλη, τα τρικιτρόκια ριμένα μεσ’ στους ανθρώπους πηδούνε σηώντας και κάνουνε ανάβλιαξη, οι ζουρλορουκέτες πετούνε και βγάζουνε μάτια. Τα παιδιά τσακόνωνται και γροθίζονται, οι μεγάλοι φωνάζουν τάχατες γιά ησυχία και οι φωνές τους αξαίνουνε την ανάβλιαξη. Βρισιές, φοβέρες, τσακωμάρες, παρατρεξίματα και η ώρα έρχεται γιά το Ευαγγέλιο»
Ανάσταση στην Πλατεία Αργοστολίου

Ένα ακόμη έθιμο που δυστυχώς ανήκει στο παρελθόν είναι αυτό της στάμνας. Λίγοι γνωρίζουν ότι το έθιμο που συναντάμε σήμερα στην Κέρκυρα δεν είναι αποκλειστικά της περιοχής. Αντίθετα υπήρχε σε όλα τα Επτάνησα από την περίοδο της Ρωμαιοκαθολικής κυριαρχίας στην οποία και έχει τις ρίζες του. Η τελευταία αναφορά γιά το συγκεκριμένο έθιμο που υπάρχει σε ιστορικές πηγές, χάνεται κάπου στα 1829. Τότε οι Κεφαλονίτισσες έριχναν στάμνες από τα μπαλκόνια, όπως ακριβώς σήμερα οι Κερκυραίες, γιά να γιορτάσουν την Ανάσταση του Ιησού. Το έθιμο πιθανότατα ατόνισε κατά την Ένωση με την υπόλοιπη Ελλάδα και σήμερα δεν υπάρχουν κατάλοιπα σε κανένα μέρος του νησιού.

Στάμνα - Αγ. Σπυρίδωνας
Αμέσως μετά το Χριστός Ανέστη η νηστεία τερματίζεται. Οι πιστοί επιδίδονται σε γλέντι που περιλαμβάνει απαραίτητα τα πασχαλινά αυγά, κουλουράκια της Λαμπρής μα πάνω απ’ όλα το πασχαλινό σουβλιστό αρνί το μεσημέρι της Κυριακής. Η χαρά και το πανηγύρι στο μεγαλέιο του γιά να γιορτάσουν όλοι μαζύ την νίκη του Θεανθρώπου απέναντι στον θάνατο.
email
Πηγή άρθρου: eftanhsa.blogspot.gr/