Το Έργο των Κεφαλλήνων Μεταφραστών

Ιούλιος Τυπάλδος (1814-1883)

Ιούλιος Τυπάλδος (1814-1883)

Ιστορικοί και γεωγραφικοί λόγοι συντελούσαν στην άμεση επαφή των Επτανησίων λογίων με τη φωτισμένη Δύση κατά τη διάρκεια των περασμένων δύο αιώνων.

Οι περισσότεροι Επτανήσιοι επιστήμονες και διανοούμενοι είχαν σπουδάσει σε πανεπιστήμια της Ιταλίας και της Γαλλίας και, επιθυμώντας να δώσουν στους συμπατριώτες τους την ευκαιρία να απολαύσουν τα κείμενα της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, που οι ίδιοι απολάμβαναν χάρη στη γλωσσομάθειά τους, δημοσίευαν τις μεταφράσεις τους με διττό σκοπό: από τη μια μεριά να ανυψώσουν το πολιτιστικό επίπεδο του έθνους και από την άλλη να καθιερώσουν τη δημοτική γλώσσα, της οποίας όλοι σχεδόν ήταν θερμοί οπαδοί.

Η μεταφραστική ενασχόληση υπήρξε ένα από τα τρία μελήματα των περισσότερων Επτανησίων λογίων, ενώ τα άλλα δύο ήταν η αναζήτηση της τελειότητας στη μορφή και η προσήλωση στον δημοτικισμό.

Πρώτος ο γενάρχης της Επτανησιακής Σχολής, ο Διονύσιος Σολωμός (1798-1857), δίνοντας το παράδειγμα, που το ακολούθησαν πρόθυμα δημιουργικοί μιμητές, μετέφρασε, εκτός από ορισμένους στίχους από τη ραψωδία Σ της Ιλιάδας, μία ωδή του Πετράρχη, “Νερά καθαροφλοίσβιστα”, την ” ΄Ανοιξη” το “Καλοκαίρι” και ένα απόσπασμα από τον Μεταστάσιο. Επίσης ο Σολωμός φιλοτέχνησε τη “Μίμηση του τραγουδιού της Δεσδεμόνας” από τον Οθέλλο του Σαίξπηρ, που αποτελεί παράφραση μάλλον παρά μετάφραση. Ο Σολωμός ακολούθησε μέχρι ένα σημείο το πρωτότυπο κείμενο, αλλά στο τέλος πρόσθεσε μια οκτάστιχη στροφή, δικής του εντελώς έμπνευσης.

Μια αναφορά στους Κεφαλλήνες θα δούμε παρακάτω:

Ο Ιούλιος Τυπάλδος (1814-1883) γεννήθηκε στο Ληξούρι και σπούδασε Νομικά στα πανεπιστήμια της Πίζας, της Πάντοβας και της Φλωρεντίας. Μητέρα του ήταν η Ιταλίδα κόμισσα Τερέζα Ριγκέττι, γυναίκα φιλόμουση και με βαθιά μόρφωση. Μετά τις σπουδές του ο Τυπάλδος διορίστηκε δικαστής και ανήλθε σε όλες τις βαθμίδες της δικαστικής ιεραρχίας. Εργάστηκε για τις πολιτικές ελευθερίες στα Επτάνησα και για την κατάργηση των περιοριστικών μέτρων του συντάγματος του Μαίτλαντ. Το 1867 αποσύρθηκε από την υπηρεσία και εγκαταστάθηκε στη Φλωρεντία, όπου αφοσιώθηκε στις μελέτες του. Το 1883 επέστρεψε στην Κέρκυρα, όπου και πέθανε.

Ο Παναγιώτης Πανάς γεννήθηκε στο Αργοστόλι το 1832. ΄Ηταν δημοσιογράφος, πολιτικός και αγωνιστής του επτανησιακού Ριζοσπαστισμού. ΄Εζησε στην Κεφαλονιά, στην Αίγυπτο, στη Ρουμανία και στην Αθήνα. Για τις δημοκρατικές του ιδέες διώχτηκε από τις αρχές και φυλακίστηκε. Οι απογοητεύσεις τον οδήγησαν στην αυτοκτονία το1896.13

Ο Πανάς υπήρξε ένας από τα ιδρυτικά μέλη του πολιτικού συλλόγου “Ρήγας” που είχε στόχο την συνένωση των βαλκανικών λαών σε μια δημοκρατική ομοσπονδία. Εκδότης τουλάχιστον δέκα βραχύβιων, κατά το πλείστον, εφημερίδων, (Κεραυνός, Αλήθεια, Διογένης, Εξέγερσις, Εργάτης, Κυκεών, Σφήκα), όπου δημοσίευσε ποικίλη δημοσιογραφική και λογοτεχνική ύλη. Εξέδωσε 4 ποιητικές συλλογές, Τα πρώτα μου προς την ποίησιν βήματα (1855), Στεναγμοί (1857), Μέμνων (1865) και Έργα αργίας (1883) και μετέφρασε ποιήματα του Ossian, Δαρτούλα, Λάτμος, ποιήματα του Οσσιάνου (1862), χρησιμοποιώντας την ιταλική μετάφραση του M. Cesarotti.

Ο Παναγιώτης Βεργωτής (1842-1916) γεννήθηκε και έζησε στην Κεφαλονιά. Δημοδιδάσκαλος, χωρίς πανεπιστημιακές σπουδές αλλά γλωσσομαθής, με ενδιαφέροντα γλωσσικά και φιλολογικά, μετέφρασε έμμετρα, σε νεαρή ηλικία, τα πέντε πρώτα άσματα της Κόλασης του Δάντη, 16 πράγμα που επαινέθηκε από τον Παλαμά.

Ο Σπύρος Σκιαδαρέσης, μουσικολόγος και συγγραφέας, γεννήθηκε στο Αργοστόλι το 1902 και πέθανε στην Αθήνα το 1967. Σπούδασε στο Παρίσι και αργότερα έγινε συνεργάτης και στέλεχος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας και του Εθνικού Θεάτρου. Ο Σκιαδαρέσης δημοσίευσε μελέτες για τη μουσική και εξαιρετικά φροντισμένες μεταφράσεις ποιημάτων του Φρανσουά Βιγιόν και άλλων Γάλλων συγγραφέων. Οι μπαλλάντες και άλλα ποιήματα του Βιγιόν εκδόθηκαν από το Γαλλικό Ινστιτιούτο Αθηνών το 1947 και επανεκδόθηκαν το 1979.58

email
Πηγή άρθρου: translatum.gr