Η εισβολή στην Μεγαλόνησο με τα μάτια Κύπριων ποιητών

Η εισβολή στην Μεγαλόνησο

Η εισβολή στην Μεγαλόνησο

Έτσι έχουν αποτυπώσει –ανεξίτηλα– στο έργο τους και στην ψυχή μας την τουρκική εισβολή της 20ης Ιουλίου 1974 στη Μεγαλόνησο, 40 χρόνια πριν σαν σήμερα, πέντε από τους σημαντικότερους Κύπριους ποιητές.

Κώστας Μόντης, «Στιγμές της Εισβολής»

Είναι δύσκολο να πιστέψω

πως μας τους έφερε η θάλασσα της Κερύνειας,

είναι δύσκολο να πιστέψω

πως μας τους έφερε η αγαπημένη θάλασσα της Κερύνειας.

*

Πικρή θάλασσα της Κερύνειας

που πρέπει να αποσύρουμε πια

τους στίχους που σου γράψαμε.

*

Σκέψου να μας γίνει βραχνάς η οροσειρά της Κερύνειας

σκέψου να την κοιτάμε με τρόμο,

σκέψου να την υποψιαζόμαστε,

σκέψου να τη μισάμε!

*

Ανασήκωσε την πλάτη

κι απόσεισέ τους Πενταδάκτυλέ μου,

ανασήκωσε την πλάτη κι απόσεισέ τους.

Ο ποιητής Κυριάκος Χαραλαμπίδης.

Κυριάκος Χαραλαμπίδης,

«Παιδί με μια φωτογραφία»

Παιδί με μια φωτογραφία στο χέρι

με μια φωτογραφία στα μάτια του βαθιά

και κρατημένη ανάποδα με κοίταζε.

*

Ο κόσμος γύρω του πολύς· κι αυτό

είχε στα μάτια του μικρή φωτογραφία,

στους ώμους του μεγάλη και αντίστροφα–

στα μάτια του μεγάλη, στους ώμους πιο μικρή,

στο χέρι του ακόμα πιο μικρή.

*

Ήταν ανάμεσα σε κόσμο με συνθήματα

και την κρατούσε ανάποδα· μου κακοφάνη.

Κοντά του πάω περνώντας πινακίδες αγαπημένων

είτε αψίδες και φωνές που ’χαν παγώσει και δεν σάλευε καμιά.

*

Έμοιαζε του πατέρα του η φωτογραφία.

Του τήνε γύρισα ίσια κι είδα πάλι

τον αγνοούμενο με το κεφάλι κάτω.

*

Όπως ο ρήγας, ο βαλές κι η ντάμα

ανάποδα ιδωμένοι βρίσκονται ίσια,

έτσι κι αυτός ο άντρας ιδωμένος

ίσια γυρίζει ανάποδα και σε κοιτάζει.

Ακούστε εδώ τον Δημήτρη Μητροπάνο να ερμηνεύει (σε μουσική Μάριου Τόκα) το «Παιδί με μια φωτογραφία» -και τον Κυριάκο Χαραλαμπίδη να απαγγέλει:

Παντελής Μηχανικός, «Ονήσιλος»

Δίπλα μου ήτανε ο Ονήσιλος

βγαλμένος απ’ την ιστορία και το θρύλο

ολοζώντανος.

*

Αρχιλεβέντης βασιλιάς αυτός

κρατούσε στο χέρι ό,τι του ΄χε απομείνει:

ένα καύκαλο ―το δικό του κρανίο―

γεμάτο μέλισσες.

*

Δέκα χρόνια έστελλε τις μέλισσές του ο Ονήσιλος

να μας κεντρίσουν

να μας ξυπνήσουν

να μας φέρουν ένα μήνυμα.

*

Δέκα χιλιάδες μέλισσες έστειλε ο Ονήσιλος

κι όλες ψοφήσανε απάνω στο παχύ μας δέρμα

χωρίς τίποτα να νιώσουμε.

*

Κι όταν το ποδοβολητό των βαρβάρων

έφτασε στη Σαλαμίνα

φρύαξε ο Ονήσιλος.

Άλλο δεν άντεξε.

Άρπαξε το καύκαλό του

και το θρυμμάτισε απάνω στο κεφάλι μου.

*

Κι έγειρα νεκρός. Άδοξος, άθλιος,

καταραμένος απ’ τον Ονήσιλο.

 

Κύπρος Χρυσάνθης, «Εξομολόγηση»

Δόστε μας πίσω τα παιδιά μας,

Και την ψυχή μας, την ψυχή μας

. Δεν έχουν έλεος οι κουβέρτες σας,

Δεν έχουν την ξανθή ματιά του βρέφους μας

Οι προσφορές σας οι εύρωστες.

Δόστε μας πίσω τα παιδιά μας

Και την κουρελιασμένη μας ψυχή, Την ψυχή μας, την ψυχή μας…

Δεν θέλουμε όνομα και τίτλους, Μήτε επιγράμματα.

Δόστε μας πίσω την ψυχή μας Το μέσα πλούτος μας

Κι ας είναι ελιά το δείπνο μας Και το νερό γλυφό.

Δόστε μας πίσω τα παιδιά μας Και την ψυχή μας.

 

Λεύκιος Ζαφειρίου, «15.7.1974»

Οι νεκροί βρομούσαν από ʼνα μίλι μακριά,

ήταν ανελέητο το τελευταίο καλοκαίρι –

τρυπούσε τους ίσκιους των δέντρων

τις στέγες των σπιτιών.

*

Φριχτό καλοκαίρι για τους ανθρώπους

μπάσαν τους νεκρούς απʼ την πίσω πόρτα στον Άη-Γιάννη,

δεν τους φορούσαν,

λέει, τα φέρετρα.

*

Κι ο πιτσιρικάς –πήχτρα το αίμα στα ρούχα του–

άνοιγε λάκκους, τον χτυπούσε ο ήλιος ανελέητα στους κροτάφους

στη μνήμη βαθιά ώς το μέλλον.

Τον ήξερες αλλιώτικα τον κυπριώτικο ήλιο θεία Μαρίνα την αυγή με τα περιστέρια στους ώμους.

Ακούστε εδώ τον Αλκίνοο Ιωαννίδη να ερμηνεύει το τραγούδι του Πατρίδα, μέσα στο άδειο πατρικο του στη Λευκωσία, κοντά στην Πράσινη Γραμμή.

Απόσπασμα από το μουσικό οδοιπορικό «Μεσόγειος» του Κωστή Μαραβέγια στην ΕΤ1, που ήταν αφιερωμένο στην Κύπρο.

Δείτε ολόκληρο το οδοιπορικό στην Κύπρο εδώ:

email
Πηγή άρθρου: Andro.gr